ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ και ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ 

από ΑΡΒΑΝΙΤΗ ΠΡΕΒΕΖΑΝΟΥ ΕΥΓΕΝΙΑ

 

“… αυτός είναι ο πλανήτης μας: o πλανήτης ΓΗ.

Περιέχει μια καταπληκτική ποικιλία τοπίων και κλιμάτων.

Η ζωή άρχισε πριν από περίπου 4.000 εκατομμύρια έτη,

έχει βιώσει εξαιρετικές αλλαγές τόσο στο κλίμα της όσο και στα είδη που ζουν σε αυτήν.

Αλλά τώρα φαίνεται ότι ο πλανήτης μας μετασχηματίζεται

- όχι από τα φυσικά γεγονότα, αλλά από τις ενέργειες ενός είδους:

του ανθρώπου ”

 David Attenborough~

 

 

 

Κλίμα

 Κλίμα[1] ονομάζεται η μέση καιρική κατάσταση ή καλύτερα ο μέσος καιρός μιας περιοχής, που προκύπτει από τις μακροχρόνιες παρατηρήσεις των διάφορων μετεωρολογικών στοιχείων. Παίζει σπουδαιότατο ρόλο, τόσο στο φυτικό όσο και στο ζωικό βασίλειο. Από το κλίμα ορίζονται οι ζώνες της βλάστησης καθώς και η κατανομή των ζώων και των ανθρώπων πάνω στη γη.

 

Καιρός

Ο καιρός είναι κάτι διαφορετικό από το κλίμα και χαρακτηρίζεται σαν μια φυσική κατάσταση της ατμόσφαιρας[2] κατά τη διάρκεια μιας μικρής χρονικής περιόδου.

 

Κλιματική αλλαγή

Η κλιματική αλλαγή ορίζεται ως η μεταβολή στο κλίμα που οφείλεται άμεσα ή έμμεσα σε ανθρώπινες δραστηριότητες.

Σύμφωνα με τη «Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για τις Κλιματικές Μεταβολές[3]» (UNFCC), πρέπει να διακρίνεται από τον όρο κλιματική μεταβλητότητα που έχει φυσικά αίτια.

 

Περί κλίματος

Σύμφωνα με μετεωρολόγους και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Μετεωρολογίας[4], η έννοια του κλίματος είναι δυναμικής και όχι στατικής μορφής.

Το κλίμα δεν είναι ποτέ σταθερό αλλά επηρεάζεται από τις συνεχείς μεταβολές πολλών συστατικών της ατμόσφαιρας  και περιλαμβάνει τις καθημερινές μεταβολές του καιρού, τον εποχικό κύκλο και της μικρής κλίμακας μεταβολές των ατμοσφαιρικών συνθηκών οι οποίες μετρώνται για περιόδους που κυμαίνονται από 2 έως 25 χρόνια. 

 

Σχέση ανθρώπου με κλίμα

Το κλίμα[5] μέσω διαδικασίων επιλογής και προσαρμογής επηρεάζει τους ανθρώπους και τις δραστηριότητές[6] τους, τόσο απευθείας με την ανάπτυξη πολλών διαφορετικών ανθρώπινων φυλών (μέγεθος σώματος[7]–χρώμα δέρματος[8]) όσο και έμμεσα από το περιβάλλον το οποίο δημιουργείται (τύπος βλάστησης - ανάπτυξη ζώων).

Παρεμβάσεις, των ανθρώπινων δραστηριοτήτων πάνω στο μικροκλίμα και στο κλίμα γενικότερα του πλανήτη[9], είναι συνυφασμένες με τον όρο οικονομία και αυτό, γιατί αφορά τις επιμέρους εκμεταλλεύσεις των φυσικών πόρων μιας περιοχής καθώς  και την κατανομή της στις πληθυσμιακές οντότητες.

 

Κλιματική Αλλαγή και Ανθρωπότητα

Σύμφωνα με την IPCC (έκθεση της Διακυβερνητικής Ομάδας Κλιματικής Αλλαγής) η οποία αλλοίωση της θερμικής υπόστασής του πλανήτη μας με αποτέλεσμα την υπερθέρμανση της ατμόσφαιρας[10] κατά τα τελευταία 50 χρόνια, σε ποσοστό 90%, ευθύνεται η εκπομπή[11] ρυπογόνων καυσαερίων (CO2).

Αυτό είναι η ζοφερή συνέπεια της παρόρμησης του ανθρώπου να κατακτήσει και να εποικίσει τον πλανήτη με αποτέλεσμα την αύξηση εκπομπών CO2 η οποία ανέρχεται σε 7,2 δισεκατομμύρια τόνους κάθε χρόνο.

Η πλανητική προοπτική από την κλιματική αλλαγή είναι απελπιστική με περιβαλλοντικές αλλαγές και καταστροφές απρόβλεπτες.

Ήδη, ο Παγκόσμιος Άτλας των Times[12] έχει καταγράψει τις επιπτώσεις του φαινομένου του θερμοκηπίου ώστε να συμπεριληφθούν οι αλλάγές στη γεωγραφία του πλανήτη λόγω των κλιματικών αλλαγών των τελευταίων χρόνων αλλά και της ανθρώπινης παρέμβασης στο περιβάλλον. με αλλαγές ορατές στο τοπίο της Γης ιδίως στις παράκτιες περιοχές[13]. 

 

Κίνδυνοι από κλιματικές αλλαγές

Υπάρχουν οκτώ κατηγορίες κινδύνων[14]  για την ανθρωπότητα που προέρχονται από τις κλιματικές αλλαγές. Αυτοί είναι:

  • Περισσότερες ασθένειες από καύσωνες[15]

  • Συχνότερη εμφάνιση επιδημικών και μολυσματικών ασθενειών

  • Κακή ποιότητα του αέρα και της ατμόσφαιρας[16]

  • Άνοδος της στάθμης των θαλασσών που θα απειλήσει τις υποδομές σε όλον τον κόσμο[17]

  • Ελλείψεις στα αποθέματα τροφίμων

  • Περισσότερα ατυχήματα και τραυματισμοί από πλημμύρες, καταιγίδες και άλλα ακραία καιρικά φαινόμενα

  • Κακή ποιότητα νερού και μεγάλη έλλειψη αποθεμάτων του[18]

  • Πίεση σε όλα τα οικοσυστήματα[19] με κίνδυνο να καταρρεύσουν.

 

Αντιμετώπιση των κινδύνων της Κλιματικής Αλλαγής

Το 1988 καθιερώθηκε από το Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα Ηνωμένων Εθνών[20] (UNEP) και την Παγκόσμια Μετεωρολογική Οργάνωση (WMO), η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή Κλίματος[21] για να αξιολογήσει τις επιστημονικές, τεχνικές και κοινωνικοοικονομικές πληροφορίες σχετικά με την κατανόηση της αλλαγής κλίματος.

Η Σύμβαση-πλαίσιο[22] των Ηνωμένων Εθνών για την αλλαγή του κλίματος, ήταν το πρώτο διεθνές μέτρο με το οποίο επιδιώχθηκε να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα. Επιβάλλει σε όλα τα συμβαλλόμενα μέρη την υποχρέωση α θεσπίσουν εθνικά προγράμματα για τον περιορισμό των εκπομπών των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

Στη Σύμβαση-πλαίσιο αναγνωρίστηκε το γεγονός ότι οι βιομηχανικές χώρες ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του φαινόμενου του θερμοκηπίου και ότι διαθέτουν επίσης τη θεσμική και χρηματοοικονομική ικανότητα να τις περιορίσουν. Ο στόχος αυτός, ωστόσο, δεν είναι δεσμευτικός.

Με τη διάκριση ανάμεσα στις βιομηχανικές και τις αναπτυσσόμενες χώρες, η Σύμβαση – τα συμβαλλόμενα μέρη συναντώνται ετησίως για μία επισκόπηση της προόδου και για τη συζήτηση νέων μέτρων, ενώ έχουν θέσει σε εφαρμογή ορισμένους μηχανισμούς πλανητικής παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων, ώστε να καταγράφονται οι εκπομπές αερίων του φαινόμενου του θερμοκηπίου.

 

Κλιματική αλλαγή και Οικονομία[23]

Αν δούμε  την κλιματική αλλαγή σε σχέση με την οικονομική διάσταση, μπορούμε να πούμε ότι το λιώσιμο των πάγων του Αρκτικού κύκλου[24] διευκολύνει αφάνταστα όλες αυτές τις χώρες που θα έχουν άμεση πρόσβαση. 

 

Εάν το Βορειοανατολικό πέρασμα[25] κατά μήκος των Καναδικών ακτών γίνει προσβάσιμο, θα μειωθεί, κατά 7000 χιλιόμετρα η απόσταση μεταξύ Ευρώπης και Ιαπωνίας και κατά 8000 χιλιόμετρα εκείνη μεταξύ ΗΠΑ[26] και Κίνας[27], συνεπώς το Βορειοανατολικό πέρασμα αποτελεί αντικείμενο διαμάχης[28]. 

Η Ρωσία[29] , οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Καναδάς[30], η Νορβηγία και η Δανία διεκδικούν την εξασφάλιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων στην Αρκτική καθώς μέσω των κλιματικών αλλαγών και της υπερθέρμανσης του κλίματος, καθίστανται δυνατές νέες οικονομικές δραστηριότητες[31], επιτρέποντας την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων πετρελαίου[32] και ορυκτών[33].

Όσοι ευνοούνται[34] από τις κλιματικές αλλαγές δεν ενδιαφέρονται για το γεγονός ότι πάρα πολλές περιοχές της Ευρώπης[35] και της Αυστραλίας[36] θα εξαφανιστούν από το χάρτη, ούτε βέβαια τους απασχολεί η οικονομική καταστροφή που θα υποστούν κάποιες χώρες και θα είναι σε βάρος όλου του πλανήτη. 

Συνεπώς, η αύξηση της θερμοκρασίας προέρχεται από ανθρωπογενείς αιτίες με ποσοστά ευθύνης 2-3% ν’ανήκει στον απλό πολίτη.

Αντίθετα τα μεγαλύτερα ποσοστά ανήκουν σε αυτούς που κυβερνούν, που διευθύνουν μονοπώλια και καρτέλ εμπορικών ισοζυγίων, τραπεζικών ισοζυγίων, οι οποίοι υπεύθυνοι πρέπει να επωμιστούν και το κόστος είτε των δράσεων αποκατάστασης (δηλαδή της δραστικής και άμεσης μείωσης των εκπομπών αερίων του φαινομένου του θερμοκηπίου) είτε το σημαντικά μεγαλύτερο των επιπτώσεων αν δεν κάνουμε τίποτα.

 

Ελλάδα και Κλιματική αλλαγή

Οι εκπομπές της χώρας μας το 2005 ξεπέρασαν κατά 24,5% τις εκπομπές βάσης.  111 εκατομμύρια τόνοι δηλαδή έφτασαν στο όριο της δέσμευσής μας +25% στα πλαίσια του πρωτοκόλλου του Κιότου για την πενταετία  2008-2012. 

Ως το 2020 εντούτοις οι εκτιμήσεις είναι ότι οι εκπομπές στην Ελλάδα θα αυξηθούν κατά 58% σε σχέση με το 1990. 

Ενόψη των ουσιαστικών μειώσεων που θα κληθούν να επωμιστούν τα άλλα κράτη μέλη για να επιτευχθεί ο συνολικός στόχος του -20% μέχρι το 2020, δεν είναι εύκολο να γίνει αποδεκτή, στις εσωτερικές διαπραγματεύσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης η συνέχιση της αύξησης των εκπομπών μας με τους ίδιους ρυθμούς και μετά το 2012.

Σε περίπτωση που οι εκπομπές του διοξειδίου του άνθρακα αυξηθούν στην Ελλάδα κατά 62%, σε 60 χρόνια θα υπάρξει:

α)  Mείωση κατά  35% της παραγωγής αραβόσιτου,   20% του σιταριού και   18% του βαμβακίου,

β)   Mείωση κατά  30% της παραγωγής των υδροηλεκτρικών σταθμών

γ)   Mείωση κατά 200 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού της Αθήνας  και  11 παράκτιες περιοχές θα πλημμυρίσουν.

 

Αυτά θα συμβούν από αιτίες όπως:

α)      Ατμοσφαιρική ρύπανση[37]

β)      Κίνδυνος ερημοποίησης[38]

γ)      Έλλειψη νερού / Μείωση βροχοπτώσεων[39]

 

Συνεπώς, θα πρέπει να βρούμε τρόπους να μειώσουμε τις εκπομπές μας κατά 25-30 εκατομμύρια τόνους πράγμα τεχνικά δύσκολο ή να αγοράζουμε τα αντίστοιχα δικαιώματα δηλαδή με σημερινές τιμές σχεδόν 300 εκατομμύρια ευρώ το χρόνο.

Σε μια πολυσύνθετη πρόκληση όπως είναι η κλιματική αλλαγή, οι λύσεις που αφορούν και την Ελλάδα θα πρέπει να προκύψουν από διεθνείς συνεργασίες ολιστικής αντιμετώπισης με πρώτο κριτήριο τον άνθρωπο προωθώντας αλλαγή των παρωχημένων αναπτυξιακών πρότυπων που αφορούν μόνο  τα μεγάλα έργα και τις υποδομές.

 

Η ανάπτυξη οφείλει να είναι συνδυασμένη με την προστασία και την ανάδειξη του περιβάλλοντος ως βασικού κεφαλαίου και συγκριτικού πλεονεκτήματος της χώρας μας, το οποίο θα βασίζεται σε καθαρές πηγές ενέργειας (φυσικό περιβάλλον), αναπτύσσει δεξιότητες πάνω στις νέες τεχνολογίες (επιστήμονικό προσωπικό) και καινοτομεί στις φιλικές προς το περιβάλλον τεχνολογίες.

 

«Το κλίμα αλλάζει... και το κλίμα, μας αλλάζει[40].»

Η κλιματική αλλαγή, πρέπει να θεωρεί πολιτική πρόκληση ανάκτησης για τον κάθε πολίτη χωριστά, μιας  νέας κοινωνικής ταυτότητας  και συλλογικότητας.

Συνεπώς, αν ακολουθήσουμε ένα μοντέλο ανάπτυξης «πράσινης οικονομίας[41]», θα απαιτήσει σχεδιασμένη, μακρόχρονη πολιτική με κριτήρια την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και την προστασία του περιβάλλοντος μέσω:

  • Προώθησης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας

  • Σταδιακής απομάκρυνσης από το πετρέλαιο και τα ορυκτά καύσιμα και της

  • Δημιουργίας νέων επιχειρηματικών ευκαιριών και θέσεων απασχόλησης.

 

Κίνδυνοι για την Παγκόσμια Ασφάλεια και Σταθερότητα από τις περιβαλλοντικές αλλαγές/καταστροφές

 

Το γεγονός ότι έχουν γίνει συσκέψεις, συνέδρια, σε Κιότο[42] και Μόντρεαλ, δείχνει ότι πρέπει οι εκπομπές ρύπων να σταματήσουν να αυξάνονται, διότι το κόστος αντιμετώπισης των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην οικονομία και στην κοινωνία θα είναι πολύ μεγαλύτερο από το κόστος της πρόληψης και σχεδόν δυσβάστακτο για την ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή.

 

Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, δεν είναι μόνον οικολογικές, αλλά και κοινωνικές και μάς φέρνει αντιμέτωπους με νέες προκλήσεις, σε όλους τους τομείς: την οργάνωση της παραγωγής και της κοινωνίας, τις αναπτυξιακές προτεραιότητες, τα καταναλωτικά πρότυπα.

 

Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να προετοιμαστούν για τις επιδράσεις των θυελλών, την αύξηση της ξηρασίας, των πλημμυρών και της ανόδου της σταθμης της θάλασσας και να προστατεύσουν τους ανθρώπους και τη φύση.

 

Η Διεθνής Ομοσπονδία Ερυθρού Σταυρού και  Οργανώσεων Ερυθράς Ημισελήνου (IF-RC)[43], προϋπολογίζει το κόστος των σωστικών επιχειρήσεων εξαιτίας φυσικών καταστροφών, σε 285 εκατ. δολάρια

Ενεργειακή ασφάλεια και κλιματική αλλαγή είναι μεταξύ τους έννοιες στενά συνδεδεμένες και έχουν τις παρακάτω αντιφατικές απαιτήσεις, που πρέπει όμως, να υπηρετηθούν ταυτόχρονα:

*        Μέχρι το 2030, οι παγκόσμιες ενεργειακές ανάγκες θα είναι κατά 50% μεγαλύτερες.

*        Οφείλουμε να μειώσουμε κατά 50% τις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου μέχρι το 2050.

 

Οι τρεις πλευρές που εμφανίζονται να διαμορφώνουν το τρίγωνο της κλιματικής αλλαγής και να είναι οι καθοριστικοί παράγοντες αποσταθεροποίησης στην εξίσωση της παγκόσμιας ασφάλειας είναι:

Α)      Ενέργεια

Β)      Καύσιμα[44] και

Γ)      Επισιτιστική κρίση[45]

Εαν  υποβαθμιστούν οι παραπάνω λόγοι τότε «η κλιματική αλλαγή θα έχει σοβαρές επιπτώσεις για τη διεθνή ασφάλεια και σταθερότητα, πολύ μεγαλύτερες από εκείνες της οργανωμένης τρομοκρατίας[46].»

 

ΑΡΒΑΝΙΤΗ -ΠΡΕΒΕΖΑΝΟΥ ΕΥΓΕΝΙΑ 

 

 

 

 

 

Προσομοίωση της μεταβολής στους πάγους της Αρκτικής (National Oceanic and Atmospheric Administration) http://el.wikipedia.org

http://magicasland.com/are-we-changing-planet-earth/2007/04/10/

Παγοθραυστικό  http://www.amazon.com/Times-Atlas-World-Comprehensive-London/dp/081293265X

 

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

 

[1] http://el.wikipedia.org

 

[2] Ατμόσφαιρα καλείται το αεριώδες περίβλημα που περιβάλλει τη Γη, το οποίο συγκρατείται λόγω της βαρύτητάς της, και φθάνει σε ύψος περίπου 3.500 χλμ. Στην ατμόσφαιρα της Γης οφείλεται η ύπαρξη ζωής, εφόσον σε αυτήν οφείλονται η απορρόφηση μεγάλου τμήματος της υπεριώδους ακτινοβολίας και η μείωση της διαφοράς των ακραίων θερμοκρασιών που θα υπήρχαν μεταξύ ημέρας και νύχτας χωρίς αυτήν.

 

[3] United Nations Framework Convention on Climate Change, United Nations, 1992, Αρ.1, παρ.3.

 

[4] Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (World Meteorological Organization, W.M.O.), ιδρύθηκε το 1951 και εδρεύει στη Γενεύη. Έχει μέλη όλες σχεδόν τις χώρες του κόσμου και κύριος σκοπός είναι η μεταξύ των χωρών συνεργασία για καλλίτερες και πληρέστερες πληροφορίες στους ενδιαφερομένους και κυρίως στη Ναυτιλία και την Αεροπορία με την ανάπτυξη δικτύων Μετεωρολογικών Σταθμών και την κατά τακτά διαστήματα αναφορά παρατηρήσεων και σταθεροποίηση αυτών.

 

[5] Το κλίμα είναι άμεση συνάρτηση με την αύξηση ή μείωση της θερμοκρασίας που υπαρχει σε μια περιοχή. Οι πραγματικές και ουσιαστικές μεταβολές στον καιρό συμβαίνουν μέσα σε χιλιάδες ή εκατομμύρια χρόνια ενώ η κλίμακα τις κλιματικής ιστορίας είναι αστρονομική.

 

[6] Μελέτες έδειξαν ότι οι άνθρωποι που ζουν σε κλίματα όπου η μέση θερμοκρασία του θερμότερου μήνα δεν υπερβαίνει τους 24 βαθμούς Κελσίου περίπου και τον ψυχρότερο μήνα δεν είναι χαμηλότερη από 0 βαθμούς Κελσίου παρουσιάζουν την μεγαλύτερη ενεργητικότητα. 

Τα κλίματα στα οποία οι άνθρωποι μπορούν να εργαστούν χειρονακτικά με μεγαλύτερη απόδοση είναι ψυχρότερα από αυτά που είναι πιο ευχάριστα για ανάπαυση ή ελαφρά εργασία.  Τέλος, η πνευματική ικανότητα του ανθρώπου φαίνεται να αυξάνεται σε κλίματα που έχουν πολλές μεταβολές και σε μέρη που ο έξω χώρος είναι ψυχρότερος από αυτόν της εργασίας. 

 

[7] Όπως όλα τα θερμόαιμα ζώα, οι άνθρωποι που κατοικούν στα ψυχρότερα κλίματα τείνουν να είναι πιο μεγαλόσωμοι από αυτούς που ζουν σε θερμότερες περιοχές. Το μέσο βάρος των ανθρώπων της Βόρειας Ευρώπης είναι 70 έως 80 κιλά.  Ενώ για τους αυτόχθονες της Μέσης Ανατολής και της Νότιας Ασίας είναι 50 έως 60 κιλά.  

 

[8] 1ος Τύπος δέρματος: Λευκοί άνθρωποι, φυλή σαν πρώτοι κάτοικοι της Βορειοδυτικής Ευρώπης, που προσαρμόστηκε καλύτερα στα ψυχρά νεφελώδη κλίματα χωρίς πολύ ηλιοφάνεια αλλά το δέρμα τους παθαίνει εύκολα εγκαύματα όταν εκτεθεί σε ισχυρή ηλιακή ακτινοβολία, ειδικά στην υπεριώδη, αντίθετα από τις:

    2ος  Τύπος δέρματος: Μαύρες φυλές, που ζούσαν στην τροπική ζώνη των ερήμων και των δασών του Ισημερινού στην Αφρική και στην Ασία και επίσης ήταν πολύ καλά προσαρμοσμένοι στις συνθήκες της Αυστραλίας, έχουν δέρμα πολύ ανθεκτικό σε αυτόν τον τύπο βλάβης.

    3ος  Τύπος δέρματος: Έχει πολλές αποχρώσεις του κίτρινου ή του ελαιώδους το οποίο μαυρίζει εύκολα αν εκτεθεί στην ηλιακή ακτινοβολία ενώ ξαναγίνεται ανοιχτότερο όταν πάψει η επίδραση αυτή. 

 

[9] Ο πλανήτης μας  έχει ηλικία που αγγίζει τα 6 δισεκατομμύρια χρόνια με πληθυσμιακή δυνατότητα κατοίκων τα 10 δισεκατομμύρια ανθρώπους.

 

[10] Σύμφωνα με την έκθεση του ΟΗΕ για τις αλλαγές στο κλίμα, οι επιπτώσεις ανάλογα με την αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη είναι με:

+2.4oC σχεδόν εξαφανίζονται οι κοραλλιογενείς ύφαλοι,

+3.4oC τα τροπικά δάση μετατρέπονται σε έρημο,

+4.4oC εκατομμύρια άνθρωποι εκτοπίζονται καθώς λιώνουν οι πάγοι,

+5.4oC η στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει κατά πέντε μέτρα,

+6.4oC εξαφανίζονται τα περισσότερα ζωικά είδη.

 

[11] Επίσης ονομάζεται: Εκπομπή ρυπογόνων καυσαερίων ή Διοξειδίου του Άνθρακα (CO2) ή Αερίων του θερμοκηπίου

 

[12] Στις 3 Σεπτεμβρίου εκδόθηκε ο νέος «Παγκόσμιος Άτλαντας» των Times ο οποίος τροποποιήθηκε σε σχέση με την προήγουμενη έκδοση του 2003 και οι χαρτογράφοι συμπεριέλαβαν στις αλλαγές των τελευταίων δεκαετιών όπου:                                             

• Η θάλασσα της Αράλης στην Κεντρική Ασία η οποία έχει συρρικνωθεί κατά 75% από το 1967 κυρίως λόγω της υπερβολικής άρδευσης.

• Η λίμνη Τσαντ στην Αφρική η οποία έχει συρρικνωθεί κατά 95% από το 1963 λόγω συνδυασμού μείωσης των μουσώνων και ανθρώπινης εκμετάλλευσης

• Η στάθμη της Νεκράς Θάλασσας είναι 25 μέτρα πιο χαμηλή απ' ότι ήταν πριν 50 χρόνια όπου και πάλι η συρρίκνωση είναι λόγω υπερβολικής άρδευσης

• Η επέκταση των βαλτοτόπων της Μεσοποταμίας. Το 90% της περιοχής αυτής είχε καταστραφεί στη δεκαετία του 1990 λόγω της εκτροπής του νερού για γεωργική άρδευση και την εσκεμμένη αποξήρανση που διατάχθηκε από τον Σαντάμ Χουσεϊν ως αντίποινα στους Άραβες των βάλτων για την εξεγέρσή τους μετά τον πρώτο Πόλεμο του Κόλπου. Μετά το τέλος της διακυβέρνησης του Χουσεϊν όμως, το 2003, οι Άραβες των Βάλτων έχουν επιστρέψει στην περιοχή και δουλεύουν με επιτυχία για την επαναφορά των βαλτοτόπων.

Οι χαρτογράφοι προετοιμάζονται βέβαια και για άλλες μελλοντικές αλλαγές. Επίσης, μέχρι το 2008, ο αριθμός των ανθρώπων που μένουν σε αστικές περιοχές θα ξεπεράσει τον αριθμό αυτών που μένουν στην επαρχία.

 

[13] Υπάρχει για παράδειγμα ένα χωριό Ίνουιτ στους πάγους της Αλάσκα, το Σισμαρέφ, το οποίο βρίσκεται σε ένα στενό νησάκι κατα μήκος του Στενού Μπέρινγκ. Εκεί το λιώσιμο των πάγων και η αύξηση της στάθμης της θάλασσας απειλούν το κομμάτι της γης πάνω στο οποίο είναι χτισμένο το Σισμαρέφ, που ενδέχεται να είναι η πρώτη αμερικανική κοινότητα που θα αναγκαστεί να μεταναστεύσει σε πιο ζεστές περιοχές.

Οι επιστήμονες επίσης προειδοποιούν πως απειλούνται με εξαφάνιση κοραλλιογενείς ύφαλοι (των οποίων το 40% έχει πλήρων καταστραφεί), τροπικά δάση (κάθε χρόνο χάνεται τουλάχιστον το 1%), αλλά και ολόκληρες παραλίες. Μεταβάλλονται ανησυχητικά πολλές ακτογραμμές όπως του Μπαγκλαντές όπου η στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει 3 χιλιοστά κάθε χρόνο. Συνέπειες μπορούν να υπάρξουν και στις ακτογραμμές της Κίνας λόγω του ότι ο δεύτερος μεγαλύτερος ποταμός της χώρας, ο Χουάνγκ Χε ή Κίτρινος Ποταμός, μπορεί να ξεραθεί τόσο πολύ τα καλοκαίρια που να μην φτάνει πλέον μέχρι τη θάλασσα.

 

[14] Δρ. Σίντι Πάρκερ, επικεφαλής έρευνας της Δημόσιας Σχολής Υγείας John Hopkins Bloomberg School των ΗΠΑ

 

[15] Έως το τέλος του αιώνα, ο μέσος όρος αύξησης της θερμοκρασίας της Ευρώπης προβλέπεται να φτάνει 3.5 βαθμούς Κελσίου.

 

[16] Οι επιπτώσεις από τις δραστηριότητες των επόμενων 100 ετών, θα προκαλούν υπερθέρμανση του πλανήτη για άλλα 1000 χρόνια.

 

[17] Η στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει 3.3 χιλιοστά κάθε έτος σε σχέση με τα 1.7 χιλιοστά πριν δέκα χρόνια. Μέχρι το 2100, τα παγόβουνα αν εξακολουθήσουν να λιώνουν θα εξαφανιστούν πλήρως με αποτέλεσμα  η στάθμη της θάλασσας να ανέβει έως 7 μέτρα.

 

[18] Στο διάστημα 1996-2005, το 80% του συνόλου των φυσικών καταστροφών οφείλονταν σε μετεωρολογικά ή φαινόμενα που σχετίζονταν με το νερό.

*              Ένας στους πέντε ανθρώπους σε όλον τον κόσμο δεν έχει πρόσβαση σε ασφαλές πόσιμο νερό. Ήδη, 500 εκατομμύρια άνθρωποι στερούνται πρόσβαση σε καλή ποιότητα πόσιμου νερόυ και 300 εκατομμύρια άνθρωποι πίνουν νερό άκρως επικίνδυνο για την υγεία τους, ενώ έχει αξιοποιηθεί μόνο το 3.8% των υδάτινων πόρων της Αφρικής.

*              Το 80% των ασθενειών που μαστίζουν τον κόσμο οφείλονται σε κακές συνθήκες υγιεινής και ακατάλληλο νερό.

*              Κάθε λίτρο οικιακών λυμάτων ρυπαίνει οκτώ λίτρα καθαρού νερού.

*              Άμεσα και μέχρι το 2010, περισσότεροι από 3.2 δισεκατομμύρια άνθρωποι θα πληγούν από λειψυδρία.

 

[19] «Οι καταστρεπτικές επιδράσεις της αλλαγής κλίματος αρχίζουν να έχουν επιπτώσεις σε μας σήμερα», λέει η Δρ Lara Hansen, επιστήμονας του προγράμματος αλλαγής κλίματος του WWF. Οι «πυρκαγιές των δασών, η λεύκανση των κοραλλιών, η αποτυχημένη συγκομιδή γεωργικών προϊόντων και τα είδη που εξαφανίζονται είναι τα πρώτα μηνύματα κινδύνου που μας υπογράφουν μια χειρότερη συνέχεια.»

 

[20] Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών (UNEP). Ιδρύθηκε το 1972, και λειτουργεί με σκοπό να ενθαρρύνει την αειφόρο ανάπτυξη μέσω ορθών περιβαλλοντικών πρακτικών παντού. Οι δραστηριότητες αυτές καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, από την ατμόσφαιρα και τα χερσαία οικοσυστήματα, την προώθηση της περιβαλλοντικής επιστήμης και ενημέρωσης, έως και για την ικανότητα έγκαιρης προειδοποίησης και απόκρισης στις καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης για την αντιμετώπιση περιβαλλοντικών καταστροφών και εκτάκτων αναγκών.

 

[21] Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος (Intergovernmental Panel on Climate Change - IPCC). Ιδρύθηκε το 1988 από τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό (World Meteorological Organization - WMO) και το Πρόγραμμα Περιβάλλοντος (United Nations Environment Programme - UNEP) του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Ο σκοπός της επιτροπής είναι η αξιολόγηση της επιστημονικής γνωστικής βάσης και των ερευνών που διεξάγονται για τη μελέτη των κλιματικών αλλαγών. Η επιτροπή αξιολογεί επίσης τις συνέπειες των κλιματικών μεταβολών που προέρχονται από ανθρώπινη δραστηριότητα, μελετώντας πιθανές πολιτικές και δράσεις για την αντιμετώπιση των ενδεχόμενων κινδύνων.

 http://el.wikipedia.org

 

[22] Η Σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την αλλαγή του κλίματος, συνήφθη το Μάιο του 1992 και άρχισε να ισχύει το Μάρτιο του 1994

 

[23] ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΙ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ -ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ΠΑΝΔΟΙΚΟ, ΚΕΡΚΥΡΑ    05/09/2007

http://www.pakoe.gr/profile_gr/Sunedria-Omilies/Omilia_Synedrio_PANDOIKO_05-09-2007.doc

 

[24] Βάση υπολογισμών, το εμπόριο μέσω της Αρκτικής πρόκειται να αυξηθεί από 3 εκατομμύρια τόνους εμπορευμάτων το 2005 σε 14 εκατομμύρια το 2015. Τάση η οποία επιβεβαιώνεται από την αναφορά της Αμερικάνικης επιτροπής για την έρευνα της Αρκτικής.  Προβλέπει ότι τα νερά κατά μήκος των ακτών του Καναδά θα είναι σχεδόν ελεύθερα από πάγους κατά τη θερινή περίοδο από το 2050

 

[25] δηλαδή Το πέρασμα του Αρκτικού κύκλου

 

[26] Οι Ηνωμένες Πολιτείες για τις οποίες υπολογίζεται ότι μέχρι το 2015 θα είναι σε θέση να παράγουν μόνο το 30% του πετρελαίου που καταναλώνουν έναντι του 70% σήμερα, ετοιμάζονται να καταθέσουν αίτημα με στόχο να τους παραχωρηθούν τα κυριαρχικά δικαιώματα μιας ζώνης έκτασης 600 μιλίων, 965 χιλιόμετρα στην ακτογραμμή της Αλάσκας. 

 

[27] Η ανάπτυξη της Κίνας βρίσκεται στο 11.9% και βασίζεται 70% σε ενέργεια προερχόμενη από καύση άνθρακα –λιγνίτη, όπου απελευθερώνεται συγκριτικά με όλες τις άλλες καύσιμες ύλες τις μεγαλύτερες ποσότητες CΟ2 και αιωρούμενα σωματίδια που απειλούν την υγεία των κατοίκων, με μεγάλη αύξηση στις παθήσεις του αναπνευστικού, με αποτελέσμα 43 εκατομμύρια κινέζους ασθενείς και ένα εκατομμύριο νεκρούς κάθε χρόνο.

Παρ’ ότι λοιπόν, ότι δεν συνορεύουν με τους πόλους η Κίνα η Ινδία και η Κορέα ξεκίνησαν να ναυπηγούν πλοία με ενισχυμένο σκαρί τα οποία προορίζονται για την πλοήγηση μέσω πάγων και αυτό δείχνει τις προθέσεις τους για την Αρκτική.

 

[28] Τόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και κυρίως οι ΗΠΑ αμφισβητούν την επικυριαρχία του Καναβά στην Αρκτική.  Η ΗΠΑ θεωρούν ότι το συγκεκριμένο κανάλι, που βρίσκεται ανάμεσα στα καναδικά νησιά και συνδέει τον Ατλαντικό με τον Ειρηνικό ανήκει στα ελεύθερα διεθνή ύδατα.  Ο Καναδάς απ’ την άλλη διατείνεται ότι πρόκειται για τμήμα των εθνικών υδάτων του και υπερασπίζεται με νύχια και δόντια τόσο την κυριαρχία του όσο και την προστασία του περιβάλλοντος.

 

[29] Οι Ρώσοι ήδη, διαθέτουν 6 παγοθραυστικά ικανά να περιπολούν διαρκώς έναντι 1 για τις ΗΠΑ και κανενός για τον Καναδά. Ενώ διενέργησε συμβολική έπαρση της σημαίας στην περιοχή. Αν και μια τέτοια πράξη δεν θα της εξασφάλιζε κάποιου είδους υπεροχής έκανε σαφές ότι η Ρωσία θα  είναι πρωταγωνίστρια στο μελλοντικό σενάριο ισχύος επί των φυσικών πόρων, της επιστήμης και των θαλάσσιων μεταφορών του 21ου αιώνα.

 

[30] Το σχέδιο «Αρκτική[30]» του πρωθυπουργού του Καναδά Χάρπερ, αναπτύχθηκε το 2006 προβλέπει την επιτήρηση των εν λόγω εδαφών από μη επανδρωμένα οχήματα αέρος, την αγορά 3 παγοθραυστικών και τη δημιουργία λιμανιού και σταθμού ανεφοδιασμού στο Ναβίσιβι κοντά στην είσοδο του ΒΑ περάσματος, όπως και μιας στρατιωτικής βάσης στον κόλπο Ρετζγουντ στη νήσο Κορνουάλη η οποία συνορεύει επίσης με το μυθικό πέρασμα.  Παρ’ όλο που μετά τη σχετική ανακοίνωση τα 3 παγοθραυστικά χάθηκαν από τα ραντάρ του κρατικού προϋπολογισμού, το σχέδιο αγοράς τους αντικαταστάθηκε στις αρχές Ιουλίου του 2006 από την ναυπήγηση 6 ή 8 περιπολικών πλοίων εξοπλισμένων με ένα κανόνι το καθένα. 

Από την πλευρά τους η ΗΠΑ έχουν προγραμματίσει την αγορά 3 καινούργιων παγοθραυστικών και επίσης το Κογκρέσο εξετάζουν το ενδεχόμενο δωρεάς 17 εκατομμυρίων δολαρίων στην ακτοφυλακή. 

 

[31] Η ελαχιστοποιηση των αποστάσεων μεταξύ των ηπείρων θα είναι μια οικονομική διαδικασία που θα εξυπηρετεί μόνο τους λίγους και οι λίγοι δυστυχώς είναι τα καρτέλ των πετρελαίων είναι τα καρτέλ των μεταφορών είναι τα καρτέλ όλων των εμπορικών συναλλαγών που θα γίνονται σ’ αυτή τη διαδικασία και όχι μόνο αυτά θα είναι και τα αποθέματα όπως είπαμε προηγουμένως εκατοντάδων εκατομμύρια τόνων ορυκτών καυσίμων και άλλων πολύ βαριών και ευγενών μετάλλων που είναι πάρα πολύ αξιοποιήσιμα και φέρνουν τεράστια κέρδη.

 

[32] Υπολογίζεται ότι στις Αρκτικές υποθαλάσσιες εκτάσεις υπάρχουν, 10 δισεκατομμύρια τόνοι υδρογονανθράκων ποσότητα ισοδύναμη με τα αποθέματα του Περσικού Κόλπου. Συνεπώς, η Αρκτική καλύπτοντας τις αυξανόμενες ενεργειακές ανάγκες Κίνας και Ινδίας, προσφέρεται ως μέσο παράκαμψης του οργανισμού πετρελαιοπαραγωγών χωρών του ΟΠΕΚ. 

 

[33] Υπάρχουν κοιτάσματα διαμαντιών, χρυσού, αργύρου, χαλκού, ψευδαργύρου.

 

[34] Από τις κλιματικές αλλαγές στον πλανήτη ευννουνται:

*              Εταιρείες αναζήτησης παραγωγής φυσικού αερίου από την αύξηση της θερμοκρασίας

*              Αγροτικές επιχειρήσεις, εταιρείες πώλησης γεωργικών εργαλείων, από την  ξηρασία (αύξηση τιμής των προϊόντων)

*              Κλάδοι διαχείρισης του νερού από την μόλυνση των υδάτινων πόρων

*              Αυτοκινητοβιομηχανίες και ενεργειακές εταιρίες από τη νομοθεσία για μείωση των εκπομπών ρύπων.

 

[35] Το 19ο αιώνα ζούσε στην Ευρώπη το 24% του παγκόσμιου πληθυσμού, σήμερα ζει το 11% και σε πενήντα χρόνια το 2-3%.

 

[36] Έκθεση της Επιστημονικής Υπηρεσίας της Κυβέρνησης της Αυστραλίας: η θερμοκρασία στο Σίδνευ θα αυξηθεί κατά 4.8 βαθμούς Κελσίου, αρκετά πιο πάνω από τους 3-4 βαθμούς που προβλέπεται παγκοσμίως για τον πλανήτη. Οι βροχοπτώσεις αναμένεται να μειωθούν κατά 40% και οι θάνατοι από θερμοπληξία σε ανθρώπους άνω των 65 ετών αναμένεται να αυξηθούν κατά 800%.

 

[37] Το μποτιλιάρισμα, η κακή ποιότητα των καυσίμων, η ανύπαρκτη συντήρηση των αυτοκινήτων θα αυξήσουν την ατμοσφαιρική ρύπανση ειδικά όσον αφορά τα αιωρούμενα μικροσωματίδια, το όζον, τα οξείδια του αζώτου και το βενζόλιο. Υπέρβαση κατά 10μg/m3 στις εκπομπές CO2 στις συγκεντρώσεις pm10 προκαλεί 5000 θανάτους στην Αθήνα

 

[38] Σύμφωνα με την έκθεση της Εθνικής Επιτροπής για την Καταπολέμηση της Ερημοποίησης, το 35% των ελληνικών εδαφών αντιμετωπίζουν υψηλό κίνδυνο ερημοποίησης και 35% μέτριο κίνδυνο ερημοποίησης.

 

[39] Υπολογίζεται ότι το 84% του Ελλαδικού χώρου απειλείται με ερημοποίηση λόγω της υπερβολικής κατανάλωσης ύδατος για άρδευση υδροβόρων καλλιεργειών, ενώ οι βροχοπτώσεις στην Ελλάδα θα μειωθούν τις επόμενες δεκαετίες κατά 20%.

 

[40] ΓΙΩΡΓΟΣ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ, Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ και Πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς.

 

[41] ΓΙΩΡΓΟΣ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ, Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ και Πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς.

Λύση η «πράσινη οικονομία» εφημερίδα  ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 11/05/2008

 

[42] Πρωτόκολλο του Κιότο: Το 1994, ήταν ήδη παραδεκτό ότι οι αρχικές δεσμεύσεις βάσει της Σύμβασης –πλαίσιο δεν επρόκειτο να επαρκέσουν για να αναχαιτιστεί η παγκόσμια αύξηση των εκπομπών αερίων του φαινόμενου του θερμοκηπίου. Στις 11 Δεκεμβρίου 1997, οι κυβερνήσεις προχώρησαν ένα βήμα περισσότερο, εγκρίνοντας πρωτόκολλο της Σύμβασης –πλαίσιο στην ιαπωνική πόλη του Κιότο.

 

[43] Το Διεθνές Κίνημα Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου, που ονομάζεται χάριν συντομίας Ερυθρός Σταυρός, αποτελεί ανθρωπιστικό κίνημα και περιλαμβάνει σήμερα ένα πλήθος οργανώσεων με κοινούς σκοπούς. Το απαρτίζουν η Διεθνής Επιτροπή Ερυθρού Σταυρού, η Διεθνής Ομοσπονδία Συλλόγων Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου και 175 Εθνικοί Σύλλογοι Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου. http://el.wikipedia.org

 

[44] Η μαζική στροφή στην παραγωγή βιοκαυσίμων στέρησε πολύτιμες γαίες από την καλλιέργεια τροφίμων και συνέβαλε έτσι σημαντικά στην αλματώδη αύξηση της τιμής τους.

 

[45] Η αύξηση των τιμών των τροφίμων απειλεί εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπων που ζουν με λιγότερο από ένα ευρώ την ημέρα Τα σύνορα δεν θα σταματήσουν τους πεινασμένους και η πίεση στο διεθνές status quo θα καταστεί ασφυκτική, αν δεν αντιστραφεί η εξέλιξη που διαφαίνεται.

 

[46] ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗ,  ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΙ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ -ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ΠΑΝΔΟΙΚΟ, ΚΕΡΚΥΡΑ    05/09/2007

http://www.pakoe.gr/profile_gr/Sunedria-Omilies/Omilia_Synedrio_PANDOIKO_05-09-2007.doc

τα 10 δισεκατομμύρια ανθρώπους.