Προβλήματα και προοπτικές της σύγχρονης δημοκρατίας

κάτω από την οπτική γωνία της παγκοσμιοποίησης

Αρβανίτη – Πρεβεζάνου  Ευγενία

Όταν αναζητούμε τα προβλήματα και τις προοπτικές της σύγχρονης δημοκρατίας θα πρέπει να καθορίσουμε, τι σημαίνει για εμάς σήμερα δημοκρατία, ενώ καθίσταται αναπόφευκτη τη σύγκριση της, με την Αθηναϊκή άμεση δημοκρατία.

Καθώς μέσα από την παγκοσμιοποιημένη, νεωτερική οπτική που επικρατεί, διαπιστώνουμε ότι η έμμεση-αντιπροσωπευτική δημοκρατία και συνεπώς ο κοινοβουλευτισμός  αδυνατεί να  ασκήσει εξουσία, ακόμα και σε τοπικό επίπεδο.

Τα κοινωνικά μεγέθη έχοντας πλέον ξεπεράσει τα  εθνικά σύνορα των κρατών,  μας οδηγούν να ακολουθήσουμε νέους προβληματισμούς με σκέψεις «παγκοσμιοποιημένες» στην οικονομία πρωτίστως και στην πολιτική εκ των υστέρων.

Εδώ εμφανίζονται ιδεολογικά, οι διαμετρικά αντίθετοι, οπαδοί του κινήματος της αντιπαγκοσμιοποίησης, πολέμιοι μιας νεωτερικής οικονομικής παγκοσμιοποίησης, υποστηρίζοντας ότι  ο άκρατος καπιταλισμός που έχει επεκταθεί σε παγκόσμια κλίμακα, έχει φτάσει σε εκρηκτικές διαστάσεις, ανατρέποντας κάθε λογική καθιερωμένων σχέσεων και κανόνων.

Το ζήτημα της «παγκοσμιοποίησης των αγορών» είναι μόνο ο προπομπός μιας νέας πτυχής της παγκοσμιοποίησης. Η αίσθηση ανασφάλειας, η οποία έχει εισχωρήσει στη καθημερινότητα των πολιτών σε πολλά κράτη έχει σαν συνέπεια την δημιουργία εθνικιστικών και ρατσιστικών μορφωμάτων με σοβαρό αίτιο την μετακίνηση οικονομικών μεταναστών, τον υπερπληθυσμό, καθώς και την εμφάνιση εξ αντιθέτου κοινωνικών φαινομένων όπως η ακραία φτώχεια και ο ανεξέλεγκτος πλούτος,  εξαφανίζοντας την κοινωνικά εξισορροπιστική, μεσαία τάξη. Αυτό σαν αποτέλεσμα να δημιουργούνται ισχυρές πηγές έντασης ακόμα και ταξικές συγκρούσεις.

Οργανωμένα συστήματα και θεσμοί, το διεθνές δίκαιο, διεθνείς συμβατικοί κανόνες, κρατικές οντότητες και η υπόστασή τους στο διεθνές σύστημα αμφισβητούνται, υποκαθίστανται ή συμπληρώνονται από νέα σχήματα, και για πρώτη φορά η «πολιτική παγκοσμιοποίηση»* αρχίζει να εμφανίζεται σαν προτεραιότητα ανάγκης με σημαντικό  ρόλο να δίνεται στις νέες τεχνολογικές εξελίξεις.

H ταχύτατη διάδοση της πληροφορίας μέσω διαδικτύου μας εισάγει την ιδέα-έννοια της ψηφιακής δημοκρατίας η οποία αναπόφευκτα μας οδηγεί σε σύγκριση με την Αθηναϊκή δημοκρατία, καθώς μπορεί και δίνει την δυνατότητα στον πολίτη να συμμετάσχει, σε μια άμεσα συμμετοχική δημοκρατία.

Επιπρόσθετα, η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών είτε μέσω ομάδων είτε και ατομικά, κρίνεται απαραίτητη και στις πολιτικές ζυμώσεις που διενεργούνται.

Ο επερχόμενος κοινωνικός μετασχηματισμός, για ένα κράτος δικαίου προϋποθέτει αυτονομία και αυτοδέσμευση της κοινωνίας, στοιχεία τα οποία ίσως οδηγούν σε μία OIKOYMENIKH (παγκόσμια;) κυβέρνηση.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, προωθώντας την  ιδέα της «συμμετοχικής δημοκρατίας» θέτει Αρχές και Πρωτόκολλα στις κυβερνήσεις των κρατών της,  ώστε να τα ενσωματώσουν στο Σύνταγμα τους και η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε νέες πολύ σημαντικές προκλήσεις να διευθετήσει μεταπολιτευτικά, μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας το 1974.          

Tα σημερινά κοινωνικοπολιτικά ερωτήματα, υπερβαίνουν τη νομική τυποποίηση και τις συνταγματικές επιταγές. Μας υποχρεώνουν να αναζητούμε εκτός από τις λύσεις στα όποια αναδυόμενα προβλήματα και τις προοπτικές εξέλιξης μιας νέας μορφής δημοκρατίας, που θα εκφράζει της νεωτερική και κυρίως παγκοσμιοποιημένη οπτική μας.

Ένα κυρίαρχο κράτος-έθνος, μέσα από την νέα πολιτική εξέλιξη μιας οικουμενικής διακυβέρνησης, οφείλει σήμερα να εκφράζει την λαϊκή βούληση, όσο ποτέ άλλοτε στο παρελθόν. Με την βοήθεια και των νέων ψηφιακών μέσων, η πνευματική και πολιτική ηγεσία της Ελλάδας, υιοθετώντας την ιδανική ισονομία της Αθηναϊκής δημοκρατίας, είναι υποχρεωμένη να επαναπροσδιορίσει τις έννοιες ΕΥΘΥΝΗ, ΑΡΧΗ, ΑΞΊΑ, ΗΘΙΚΗ και για να μην υπάρξουν απρόβλεπτες εντάσεις πρέπει να διαφυλαχτούν απαραίτητα η αυτονομία και η ελευθερία των πολιτών, μέσα από νέα, αξιακά, ηθικά, κοινωνικά πρότυπα.

 

 

Περί Δημοκρατίας

Η δημοκρατία, δεν είναι μόνο ένα πολίτευμα ή ένας τρόπος διακυβέρνησης. Πρόκειται για βιωμένη και συνειδητή αντίληψη, που οδηγεί σε συγκεκριμένο τρόπο ζωής των πολιτών.

περισσότερα 

Περί Παγκοσμιοποίησης

...Το κίνημα της ΑΝΤΙΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ πιστεύει ότι οδηγούμαστε στην κατάλυση της δημοκρατίας. Με συνθήματα όπως  «ένταξη» των μεταναστών ή «πολυπολιτισμικότητα»,  «ανθρώπινα δικαιώματα» και «ισότητα» διαρρηγνύει τον κοινωνικό ιστό των κοινωνιών που είναι οργανωμένος γύρω από τους κοινούς θεσμούς, προγόνους, ιστορία, γλώσσα, θρησκεία και αναπτύσσεται ακατάπαυστα ο καπιταλισμός. Πρόκειται για βιωμένη και συνειδητή αντίληψη, που οδηγεί σε συγκεκριμένο τρόπο ζωής των πολιτών.

περισσότερα 

Κοινωνικός Μετασχηματισμός

ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ και ΑΥΤΟΔΕΣΜΕΥΣΗ της κοινωνίας

Η παγκοσμιοποίηση μετασχηματίζει το κράτος, ενισχύοντας κάποιες πλευρές του και αδυνατίζοντας άλλες. Η ιστορία της ανθρωπότητας χαρακτηρίζεται από μία πολλαπλότητα συλλογικών υποκειμένων, που είναι αφενός φορείς αξιών δικαιοσύνης, ισότητας, δικαίου κι αφετέρου πρωταγωνιστές διαμαρτυριών και αγώνων.

περισσότερα 

 

H ηλεκτρονική δημοκρατία είναι ό,τι πιο κοντινό στην αγορά της αρχαίας Αθήνας. Το διαδίκτυο είναι ένα μέρος ή ένας χώρος, όπου οι πολίτες συζητούν όλα τα θέματα δημοσίως, απευθύνονται άμεσα στους πολιτικούς και γενικότερα εκφράζουν δυναμικά τις απόψεις τους.

 

περισσότερα 

Η χρήση του Διαδικτύου

 

 

Είναι ανώφελο να μιλάμε για δημοκρατικές διαθέσεις της σύγχρονης παγκόσμιας κοινωνίας, όταν το κυρίαρχο πάθος δεν είναι για την ελευθερία αλλά για την κατανάλωση.

Eίναι αναγκαίο να στοιχειοθετηθούν αξίες οικουμενικής ισχύος όπως είναι, η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ, η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ και η ΙΣΟΤΗΤΑ.

 

ΑΡΒΑΝΙΤΗ ΠΡΕΒΕΖΑΝΟΥ ΕΥΓΕΝΙΑ

πρώτη δημοσίευση Δεκέμβριος 2006

 

περισσότερα 

Δημοκρατία  σε Ευρώπη και Ελλάδα

 

Eνδεικτική βιβλιογραφία

ΒούλγαρηςΓιάννης καθηγητής Τμήματος  Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου. "TA NEA" Σάββατο, 22 -12- 2007 - Αρ. Φύλλου: 19.019σ 

Γιαννίτσης Τάσος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, πρώην Υπουργός Παγκοσμιοποιημένες αγορές και πολιτική» «άρθρο στο ΒΗΜΑ ΙΔΕΩΝ - 4/1/2008

Λ.Λιαρόπουλος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ, ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ (Iανουάριος 2008)

ΣωτηρέληςΧ. Γεώργιος Η συνταγματική ενθάρρυνση της “κοινωνίας των πολιτών” 

Σωτηρέλης Χ. Γεώργιος Από το βιβλίο ΣΥΝΤΑΓΜΑ & ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ στην εποχή της “παγκοσμιοποίησης”, εκδόσεις ΑΝΤ. Ν. ΣΑΚΚΟΥΛΑ 2000.

Ζοξ Αλεν: Οι κίνδυνοι της παγκοσμιοποίησης

Χαραλάμπης Δημήτρης, Δημοκρατία και Παγκοσμιοποίηση. Η Έννοια του Ανθρώπου στη Νεωτερικότητα: Πραγματική Αφαίρεση και Ορθός Λόγος, Ίδρυμα Σάκη Καράγιωργα/Εξάντας, Αθήνα, 1998.

Χουταρ Φρανσουά: ΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΚΙΝΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΕΝΟΣ ΝΕΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΥ  

Τριανταφύλλου Β. (2006). Υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.  

      u6.cti.gr/broadband/el/ekdhloseis/ agrinio_5_11_05/triantafilou.ppt

Παπαδοπούλου Λίνα Λέκτορας Συνταγματικού Δικαίου
Τμήμα Νομικής Α.Π.Θ. Κοινωνία Πολιτών: Γιατί στο Σύνταγμα;

Λέσχη Φίλων Γ. Παπανδρέου  ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ » ΑΡΘΡΑ & ΚΕΙΜΕΝΑ

            http://forumgap.new-forum.net/forum-f26/topic-t178.htm

Ρέλλος Δ. Μιχαήλ συγγραφέας Ανακοίνωση που πραγματοποιήθηκε την 16/12/1996 στο Αμφιθέατρο του Πρωτοδικείου Αθηνών (τέως Σχολή Ευελπίδων) προς το Σεμινάριο του Συνδέσμου Επιστημονικού Προβληματισμού «Ο ΕΠΕΡΧΟΜΕΝΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ» και στη ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ

•Παπαδημητρίου Γιώργος, καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών εφημερίδα Το ΒΗΜΑ, 25/07/2004 , Σελ.:B41 Κωδικός άρθρου:B14220B411-ID: 264106 http://omadeon.wordpress.com/2007/09/17/global-warming

 Καστοριάδης Kορνήλιος Τι απέγινε το πάθος για την ελευθερία; Συνέντευξη του στην ιταλική εφημερίδα «L' Unita» που δημοσιεύτηκε στις 18-4-1990. http://cs1msa.spaces.live.com /

http://europa.eu/50/across_europe/070322_el.htm

http://www.vimaideon.gr/Forums/Forum.aspx?g=posts&t=38

http://www.mabbo.gr/csp/mabbo/ForumPosts.csp?InId=3424&InSkin=Green 

http://www.tanea.gr/article.aspx?d=20071222&nid=6949983

http://www.tanea.gr/article.aspx?d=20071222&nid=6950013

http://europa.eu/scadplus/constitution/subsidiarity_el.htm

http://www.republic.gr/left-right/?p=8

http://www.eτhessalia.gr/vimall.asp?offset=834

http://europa.eu/scadplus/constitution/democracy_el.htm#EQUAL

http://europa.eu/scadplus/constitution/subsidiarity_el.htm

http://cs1msa.spaces.live.com http://yiorgoskarabelias.wordpress.com/2007/08/26

http://thelonapo.blogspot.com/2006/02/blog-post_21.html

http://www.filomantis.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=184&Itemid=80/ http://omadeon.wordpress.com/2007/09/17/global-warming

 

 

 

2006

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ στο Ιράκ αύξησε τον αριθμό των προσφύγων παγκοσμίως στους σχεδόν 14 εκατ. ανθρώπους, τον υψηλότερο από το 2001, σύμφωνα με την εδρεύουσα στις ΗΠΑ Επιτροπή για τους Πρόσφυγες και τους Μετανάστες.
Ο παγκόσμιος πληθυσμός των προσφύγων αυξήθηκε σε 13,9 εκατ. ανθρώπους το 2006, σύμφωνα με την Επιτροπή. Υπάρχουν 800.000 Ιρακινοί πρόσφυγες στη Συρία, άλλοι 700.000 στην Ιορδανία. Η Συρία δέχθηκε 450.000 πρόσφυγες την ίδια περίοδο καθώς η σύρραξη συνέχισε να προσλαμβάνει χαρακτηριστικά εμφυλίου. Υπάρχουν ακόμη 80.000 Ιρακινοί πρόσφυγες στην Αίγυπτο και 22.000 στο Λίβανο. Οι ΗΠΑ, αναφέρει η επιτροπή, έχουν δεχθεί μόλις 202. Η Επιτροπή προειδοποίησε ότι η αύξηση του αριθμού των προσφύγων σε παγκόσμιο επίπεδο σημαίνει την επιδείνωση των συνθηκών που αντιμετωπίζουν. Περίπου 9 εκατ. ζουν σε στρατόπεδα. Ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Σον Μακ Κόρμακ υποστήριξε ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ εργάζεται για να δεχθεί Ιρακινούς που θεωρούνται μετανάστες από τα Ηνωμένα Έθνη. Πρόσθεσε πως οι ΗΠΑ συνεργάζονται με την Ιορδανία και τη Συρία για να απαλύνουν τα δεινά των προσφύγων και τα παιδιά τους να πάνε ξανά σε σχολεία. «Θέλουμε να διασφαλίσουμε ότι καλύπτονται οι βασικές ελάχιστες ανθρωπιστικές τους ανάγκες, όσον αφορά τη στέγαση, τον ιματισμό, τα τρόφιμα, την υγειινή», δήλωσε ο εκπρόσωπος. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ, πρόσθεσε ο Μακ Κόρμακ, είναι «ικανοποιημένη» όσον αφορά την προσπάθεια των Σύρων και των Ιορδανών να καλύψουν τις ανάγκες των Ιρακινών μεταναστών.