ΣΥΝ-ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ

Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ γίνεται ο μηχανισμός για ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ!

 

Γνώση, αλήθεια ελευθερία, αξία, πρόοδος, κοινωνία, λογική, ηθική, οικονομία, παράδοση, καταλλακτική τάξη, εξέλιξη, επιστήμη: Όλες είναι έννοιες-μιμίδια κινούνται ανάμεσα άτομα, χώρο και χρόνο τα οποία συνεχώς εξελίσσονται και μεταλλάσσονται..

----------------------------------

Αρβανίτη -Πρεβεζάνου Ευγενία

 

Η εξέλιξη της κοινωνίας


Αν κάνουμε μια προσπάθεια να κατατάξουμε την γνώση που έχουμε για την κοινωνία, θα διαπιστώναμε ότι, δεν ταυτίζεται με καμία έννοια αντικειμενικού δεδομένου. Καταλήγω δε σε αυτό το συμπέρασμα διότι η κοινωνία διαφέρει από το φυσικό κόσμο αφού μοιάζει περισσότερο με οργανισμό παρά με μηχανή, συνεπώς δεν ακολουθεί φυσικούς κανόνες στην εξέλιξη της. Επιπλέον, η εξέλιξη της γίνεται με μικρά βήματα και προκύπτει σαν παράπλευρο προϊόν ανάγκης των ανθρώπων, χωρίς κεντρικό σχεδιασμό. Και επειδή ο άνθρωπος έχει περιορισμένες γνώσεις για την κοινωνία, μπορεί να επιδιώκει στόχους αλλά επίσης να ακολουθεί και πολλούς άλλους τους οποίους δεν αντιλαμβάνεται, ενώ πολλές φορές κατά την διάρκεια της διαδικασίας της εξέλιξης της κοινωνίας, πέφτει πάνω σε λύσεις αρκετών, τυχαίων προβλημάτων.

Έτσι η εξέλιξη της κοινωνίας στηρίζεται από την μια μεριά στη μίμηση και από την άλλη στη καινοτομία. Μπορούμε δε να την χωρίσουμε σε τρεις κατηγορίες ανάλογα τους παράγοντες που την επηρεάζουν.

Έτσι έχουμε την βιολογική εξέλιξη της κοινωνίας με την βοήθεια των γονιδίων, την κοινωνική της εξέλιξη μέσω μιμιδίων και τέλος με συνδυασμό κοινωνικών επιλογών και ανταγωνισμού.

Βιολογική εξέλιξη της κοινωνίας – Γονίδια


Είναι γνωστός ο ρόλος των γονιδίων στη βιολογική εξέλιξη της κοινωνίας. Επιλέγονται μέσω φυσικής επιλογής και συμμετέχουν στην διαδικασία μεταφοράς γενετικών πληροφοριών από γενιά σε γενιά, με σταθερή αξιοπιστία και τρόπο (αυτοαντιγραφή).
Επιπλέον τα γονίδια είναι εν δυνάμει αθάνατα (ψηφιακά και κβαντισμένα/digital), αναγεννώμενα με τον τύπο της ψηφιακής αναπαραγωγής. «Φορείς» των γονιδίων θεωρούνται τα «άτομα».

 

Κοινωνική εξέλιξη της κοινωνίας – Μιμίδια


Αντίστοιχα, η κοινωνική εξέλιξη της κοινωνίας, μας επιβεβαιώνει ότι, η κοινωνία είναι ένας οργανισμός που εξελίσσεται.

Τα μιμίδια (mims=mimetics=νέοι αντιγραφείς) μετά από φυσική επιλογή συμμετέχουν στη κοινωνική εξέλιξη της κοινωνίας με τη μεταφορά κοινωνικών πληροφοριών. Αυτή σε αντίθεση με την γονιδιακή μεταφορά πληροφοριών γίνεται ακούσια ή εκούσια, με την μέθοδο της μίμησης (οπότε δικαιολογείται και η ονομασία τους). Τα μιμίδια θεωρούνται μονάδες κοινωνικού ανταγωνισμού. Τα μιμίδια μπορούν να μεταφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο, ιδέες, μουσική, ήθη και έθιμα, κανόνες συμπεριφοράς, μόδα, αντικείμενα, εξισώσεις κ.α. Η δυνατότητα δε, αναπαραγωγής των πληροφοριών που μεταφέρουν, αντίθετα από τα γονίδια, έχει χαμηλή αξιοπιστία με αποτέλεσμα να υπάρχει ανάγκη διαχωρισμού της πληροφορίας σε σχέση με τον θόρυβο που μεταφέρει (ο τύπος αναπαραγωγής της πληροφορίας είναι σαν το χαλασμένο τηλέφωνο.

Έτσι, οι άνθρωποι προσπαθώντας να κατανοήσουν τη γενική στάση της κοινωνίας και την λειτουργία της, δημιουργούν συνθήκες και έννοιες όπως, καταμερισμός εργασίας, χρηματισμός της οικονομίας (ανακαλύφθηκαν τα νομίσματα και δεν γίνονται πλέον ανταλλαγές εμπορευμάτων), μόδα (ρούχα, τρόπος ζωής). κ.α. Οι άνθρωποι θεωρούνται «ξενιστές» των μιμιδίων.


Το μιμίδιο της έννοιας της «Ελευθερίας»


Αν προσπαθούμε να κατανοήσουμε τι ρόλο παίζει η λογική και η εμπειρία στις αποφάσεις μας και πόσο μας επηρεάζουν θα προβληματιζόμασταν με τις εξίσου ισχυρές και αντίθετες απόψεις που κυριαρχούν.

Η θεωρία του Καρτέσιου και των νοησιοκρατιών (rational) θα μας τόνιζε ότι η επιδίωξη κάθε στόχου επηρεάζεται αρχικά από τη Λογική και ως εκ τούτου:

«Η λογική είναι η μόνη πηγή βέβαιης γνώσης!»


Αντίθετα, ο David HUME (1739) και oι εμπειριστές, θεωρούν ότι «η εμπειρία είναι απαραίτητη αφετηρία κάθε στοχασμού!» αφού η λογική δεν επαρκεί για να κατανοήσουμε και να λύσουμε πλήρως τα προβλήματα στη κοινωνία που είναι περίπλοκα.
Ο σκωτσέζικος Διαφωτισμός με τους Karl Yung και Adam Smith πρεσβεύει ότι :

«Ο άνθρωπος δεν είναι υπολογιστική μηχανή αλλά μοιάζει περισσότερο με οργανισμό», και τέλος στην θεωρία της Ψυχανάλυσης διακηρύττονται ότι:

- «Όλα ερμηνεύονται βάσει νόμων!»

 

Και αν συμβαίνουν όλα αυτά και ακόμα περισσότερα, τότε που βρίσκεται η ελευθερία βούλησης για τον άνθρωπο;

Στην πορεία της ανθρώπινης ιστορίας,  δεν έχει διευκρινιστεί αν η έννοια της ελευθερίας, υπάρχει σαν θεμελιώδης ή υπό αίρεση αξία, ούτε αν είναι προδιάθεση ή επίκτητο χαρακτηριστικό, διότι εξελίσσεται μαζί με την ανθρώπινη πορεία.
Αρχικά, την ελευθερία μπορούμε να την κατατάξουμε σε προσωπική και σε κοινωνική. Η ελευθερία ακόμη, είναι αυτή που προσδιορίζει την ατομική μας δράση καθώς και τις απαιτήσεις που έχουμε από την κοινωνία μας. Όμως, αν συνδυάσουμε την έννοια της ελευθερίας, με την ακουσίως προκύπτουσα τάξη και την εξέλιξη, θα διαπιστώσουμε ότι, απαιτείται για την εφαρμογή της, καταρχήν νομιμότητα με σαφή καθορισμό συνθηκών και δεδομένο πλαίσιο δράσης του κάθε ατόμου.

Η ελευθερία ακόμα, προκύπτει από σχέσεις Ισότητας και Δημοκρατίας συνεπώς «ορίζομαι από τον συνάνθρωπο και τα πράγματα όχι από κάποιον ανώτερο ή κατώτερο άνθρωπο» και τέλος διεκδικείται η Πρόοδος,

η οποία προκύπτει σαν αλλαγή πραγμάτων με περισσότερα και πολύπλοκα πειράματα ζωής, χωρίς περιορισμούς με πλήθος δυνατοτήτων και οραματισμών.

Τελικά μήπως η έννοια της ελευθερίας και συνεπών των επιλογών μας είναι συνέπεια του συστήματος των συμπεριφορών που μας προσδιορίζουν;
Αυτό όμως σημαίνει ότι η ελευθερία έχει όλα τα χαρακτηριστικά ενός μιμιδίου.

 

2. Ακουσίως προκύπτουσα τάξη (spontaneous order)


Η εξέλιξη στη κοινωνία προκύπτει από την ανάγκη συντονισμού δράσεων των ατόμων σε συνδυασμό από την ανθρώπινη συμπεριφορά με την συλλογική ευφυΐα, για το συλλογικό καλό. Τα πολιτιστικά χαρακτηριστικά που επιτρέπουν και πολλές φορές επιβάλλουν τη συνεργασία των ανθρώπων στη κοινωνία είναι η Εξέλιξη της Κοινωνίας και η Ακουσίως προκύπτουσα τάξη από την ανθρώπινη συμπεριφορά
Στην κοινωνία μας, υπάρχει αλληλεπίδραση φαινομένων που ευνοούν τη ακούσια συνεργασία. Η «ακούσια συνεργασία» ή αλλιώς «ακουσίως προκύπτουσα τάξη» είναι το αποτέλεσμα της ανθρώπινης δράσης, αλλά όχι και ανθρώπινου σχεδιασμού.
Αναγνωρίζουμε την ακουσίως προκύπτουσα πράξη από χαρακτηριστικά τα οποία προκύπτουν στην διαδικασία, αλληλεπιδρώντας μεταξύ τους οι ανθρώπων - σε στόχοι και κανόνες-, ώστε να διευκολύνεται η συνεργασία με αποτέλεσμα την συμπύκνωση τιμών και αξιών. Μπορεί επίσης να λειτουργεί σε περίπλοκα περιβάλλοντα και να εξελίσσεται σε χώρο και χρόνο αποδεικνύοντας την ανάγκη συνεργασίας μεταξύ των ατόμων. Αν όμως, δεν είναι λειτουργική, αντικαθίσταται.

 

Θεωρία των παιγνίων


Στη θεωρία των παιγνίων, υπάρχει το ΔΙΛΗΜΜΑ ΤΟΥ ΦΥΛΑΚΙΣΜΕΝΟΥ, το οποίο είναι η ναυαρχίδα των παιγνίων ανάμεσα σε σχέσεις συνεργασίας και προδοσίας και μας δίνει τα παρακάτω συμπεράσματα:

Σε παιχνίδια, που παίζονται μια φορά και έξω για να νικήσει ο παίκτης, σωστή επιλογή είναι η στάση της ΜΗ συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκομένων παικτών.

 

Αντίθετα, σε παιχνίδια επαναλαμβανόμενα απαραίτητη προϋπόθεση και ανάγκη είναι η στάση συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκομένων παικτών. Αυτό συμβαίνει, διότι πρόκειται για παιχνίδια εξελικτικής διαδικασίας, τα οποία λειτουργούν ανεξάρτητα και δεν αφορούν τους παίκτες, αλλά το σύστημα.

 

Πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι, η συνεργασία μεταξύ των ανθρώπων είναι παιχνίδι σχέσεων, ΜΗ ΜΗΔΕΝΙΚΟΥ ΑΘΡΟΙΣΜΑΤΟΣ για παραγωγή συνολικού οφέλους. Είναι φυσικό λοιπόν να αναρωτηθούμε, πως μπορούμε να συνεργαζόμαστε με ανθρώπους που δεν γνωρίζoυμε και πως να επωφελούμαστε εμείς αλλά και το κοινωνικό σύνολο;

Για να γίνει αυτό πρέπει να γνωρίζουμε τους μηχανισμούς που πρέπει να ακολουθούνται σε μια συνεργασία, λαμβάνοντας υπόψη την Ακούσια διαδικασία της εξέλιξης (spontaneous order).

 

Μηχανισμοί συνεργασίας στην ακουσίως προκύπτουσα τάξη

 

Η ακουσίως προκύπτουσα τάξη έχει αρκετά πλεονεκτήματα όπως το ότι σε κάποιο φαινόμενο που εμφανίζεται με λίγες πληροφορίες, ξέρουμε ανάλογα τι μπορεί να γίνει και στο μέλλον. Επίσης η ακουσίως προκύπτουσα τάξη, παράγει λύσεις και αναπροσαρμόζεται ανάλογα με τις συνθήκες δίνοντας την καταλληλότερη λύση στο εμφανιζόμενο πρόβλημα μέσω των μηχανισμών εξέλιξης της. 

Έτσι διαπιστώνουμε ότι, πολλά φαινόμενα στην κοινωνία μας προέκυψαν, εξελικτικά, ερήμην μας και χωρίς κανόνες (π.χ. γλώσσα, αγορά, τιμές).Η επιστήμη σαφώς και συσσωρεύει απαντήσεις σε συγκεκριμένα προβλήματα. Όταν όμως, δεν μπορεί να τα επιβεβαιώσει παρατηρούμε ότι υπάρχει ανάγκη διαψευσιμότητας.

Αυτό συμβαίνει, διότι η επιστήμη εξελίσσεται, αποκλείοντας λανθασμένες υποθέσεις και ασχολούμενη με όλο και πιο ενδιαφέροντα προβλήματα.Ο μηχανισμός εξέλιξης και η εξέλιξη της επιστήμης είναι η αλλαγή συνθηκών και αυτό μπορεί να γίνει μόνο μέσα από την διαδικασία Δοκιμής και Λάθους.Οι ίδιοι οι μηχανισμοί της εξέλιξης που ακολουθούνται είναι συνήθως, αφαιρετικά διατυπωμένοι, δεν είναι περίπλοκοι και τέλος είναι ακολουθούν την αναγκαία συνθήκη ώστε να ΜΗΝ συμβάλλουν σε συγκεκριμένο σκοπό αποκλειστικά και μόνο για το προσωπικό κέρδος κάποιου, αλλά να εξυπηρετούν ταυτόχρονα και το κοινό όφελος. Έτσι η γνώση προοδεύει όσο διευρύνεται ο κόσμος!

 

Η Λογική σε ζητήματα Ηθικής

 

Η ανθρώπινη φύση είναι κάτι περισσότερο από λογική ικανότητα και απαραίτητος είναι ο συντονισμός των δράσεων (αλληλεγγύη, αξιοπρέπεια, συμμετοχή, χαρά, λύπη, ευτυχία) η αξία των οποίων υπερβαίνει το προσωπικό όφελος και εξαρτάται και από τους νόμους της κοινωνίας.Συνεπώς, τι ρόλο παίζει η λογική σε ζητήματα ηθικής; Και πως ο διαχωρισμός της έννοιας του καλού και του κακού επηρεάζει την ανθρώπινη συμπεριφορά;

 

O David Ηume τονίζει ότι η ηθική δεν είναι παρά το αποτέλεσμα της λογικής και του “ηθικού αισθήματος” που έχει ο καθένας μας, μέσα του. Έτσι για να λειτουργήσει η ελεύθερη αγορά και συμπεριφορά είναι απαραίτητη μια κοινότητα αξιών που σημαίνει κοινούς κανόνες συμπεριφοράς που αλληλοδεσμεύουν την δράση όλων συντονίζοντας, σχεδιάζοντας και καθορίζοντας τη συμπεριφορά μας, για το κοινό όφελος.

 

Αντίστοιχα ο Τomas Kuhn (1922-1986) συμπεραίνει oτι «η εξέλιξη σκέψης και δράσης εξαρτάται από αυτά που θεωρούμε ΔΕΔΟΜΕΝΟ.»

Γίνεται λοιπόν σαφές, ότι η ανθρώπινη συμπεριφορά δεν καθορίζεται μόνο από την μεγιστοποίηση του κέρδους αλλά συνδυάζεται πρώτον με την επιδίωξη επιτυχίας στόχων και κέρδους και δεύτερον με την ταυτόχρονησυνειδητή ή ασυνείδητη, τήρηση των κανόνων συμπεριφοράς μας.

 

Η διαδικασία της μέθεξης (empathy) και η λειτουργία της

 

Η συλλογική ευφυΐα, είναι συνδυασμός των πράξεών του ανθρώπινου γένους για το συλλογικό καλό με την διαδικασία της μέθεξης, δηλαδή εμπιστοσύνης. Απαραίτητη προϋπόθεση για συνεργασία μεταξύ των ατόμων είναι η δυνατότητα μέθεξης. Αυτή λειτουργεί με δύο τρόπους, πρώτα θεωρώντας ότι οι άνθρωποι που συνεργάζονται μαζί με εμάς, σκέφτονται περίπου όπως εμείς και δεύτερον ότι και οι άλλοι τηρούν τους ίδιους κανόνες με μας.

 

Αν ψάξουμε να βρούμε από ποιους παράγοντες καθορίζεται η επιτυχία της επιδίωξης ενός στόχου θα διαπιστώσουμε επενεργούν βιολογικοί και κοινωνικοί παράγοντες. Επιπλέον η επιτυχία των στόχων και του κέρδους επηρεάζονται από τους περιορισμούς της λογικής και από την τήρηση των κανόνων συμπεριφοράς. Αυτοί οι κανόνες συμπεριφοράς που καθορίζουν τη σκέψη και τη δράση μας και αφορούν την πολιτιστική μας κληρονομιά είναι η παράδοση που κουβαλάμε. Παρατηρούμε έτσι να υπάρχουν και διαφορές στην εφαρμογή και τήρηση κανόνων και αξιών, στην ανθρώπινη κοινωνία.

 

Για παράδειγμα σύμφωνα με το γαλλικό και ιταλικό δίκαιο οι κανόνες και οι νόμοι της ανθρώπινης συμπεριφοράς, διατυπώνονται ακολουθώντας την παράδοση. Ο δικαστής εφαρμόζει το νόμο που είναι απόρροια του ισχύοντος φυσικού νόμου.

Mε διαφορετικό σκεπτικό κινείται το αγγλικό και αμερικανικό πρότυπο για το δίκαιο της ανθρώπινης συμπεριφοράς και ο νόμος, αποκαλύπτεται. Συνεπώς για να ληφθούν δίκαιες αποφάσεις, ο δικαστής νομοθετεί βάσει των ισχυουσών αρχών που υπάρχουν στην κοινωνία ανθρώπινης συμπεριφοράς.

Σίγουρα η εξέλιξη της παράδοσης, η οποία εκφράζει και την σύγχρονη κοινότητα των ανθρώπινων αξιών γίνεται όπως και η εξέλιξη της κοινωνίας, μέσω των συμπεριφορών μίμησης και καινοτομίας. Τα «μιμίδια» μεταφέρουν πληροφορίες και γνώση για την παράδοση σαν «εγωιστικά γονίδια» μάλλον ατελείς και αποσπασματικές, με αποτέλεσμα να διαφέρει η γνώση τους από αυτή, ενός φυσικού φαινομένου. Συνεπώς και η παράδοση δεν αφορά τίποτα άλλο, παρά πρακτικές και νοοτροπίες, ιστορικά πετυχημένες, τις οποίες ανασύρουμε για να τις εφαρμόζουμε, μιμητικά, στο μέλλον.

 

Μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο υπήρξε ένα αίτημα για κεντρικό σχεδιασμό της παγκόσμιας οικονομίας καθώς και να συγκεκριμενοποιηθούν οι προϋποθέσεις για την λειτουργία της καταλλακτικής τάξης της αγοράς;

Σύμφωνα όμως, με τον Hayek και απέναντι στις απόψεις των οικονομολόγων της εποχής του δηλώνει ότι « η αγορά λειτουργεί σαν ακουσίως προκύπτουσα τάξη., Συμπυκνώνει παραδείγματα, δεδομένα και κανόνες ώστε ο άνθρωπος να μπορεί να προγραμματίζει την ατομική του δράση» .

Συμπερασματικά τονίζει ότι, «ένας κεντρικός σχεδιασμός της οικονομίας δεν είναι ούτε εφικτός , ούτε επιθυμητός, διότι η οικονομία λειτουργεί με διαφορετικούς κανόνες απ αυτούς των φυσικών Επιστημών».

 

Επίσης ο KARL POPPER διαπιστώνει ότι «η γνώση εξελίσσεται, απαντώντας σε προβλήματα της κοινωνίας και βρίσκεται υπό συνεχή αναθεώρηση!»

 

Τα παραπάνω μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η γνώση για την κοινωνία και την οικονομία επηρεάζεται από την αλληλεπίδραση των ατομικών δράσεων. Ακόμα οι ατομικές δράσεις μεταβάλλονται συνεχώς με απρόβλεπτο τρόπο και από τις ατομικές δράσης διότι βασίζονται σε αποσπασματική γνώση των περιστάσεων και σε ατομικές προτιμήσεις.

Πως όμως θα ξεπεράσουμε τις παγίδες της εγωκεντρικής μας συμπεριφοράς;

Οι επηρροές μας υπόκεινται σε συναισθηματικές δεσμεύσεις και ηθικά αισθήματα με συνέπεια να κατευθυνόμαστε προς το δίλλημα αν θα τηρήσουμε στάση εγωισμού ή ορθολογικής ιδιοτέλειας. 

Ασφαλώς σήμερα δεν καταναλώνουμε τόσο εγωιστικά σε σχέση με τους άλλους, αλλά ταυτόχρονα πάντα συγκρινόμαστε με τους άλλους προκειμένου να μην υστερήσουμε και εμείς.

 

Ο  ρόλος των τιμών στην αγορά.


Γνωρίζουμε ότι σε αποκεντρωμένο επίπεδο οικονομικής δράσης υπάρχουν μηχανισμοί που επιτρέπουν το συντονισμό γνώσεων, δράσεων και εκμετάλλευσης, ειδικό χώρο και χρόνο όπως παραδείγματος χάριν ένας μεσάζων που μπορεί να προγραμματίσει τη δράση του, ανάλογα τις συνθήκες της αγοράς, το προϊόν και τους αγοραστές.

Σήμερα διαπιστώνουμε την αποτυχία ενός κεντρικού οικονομικού σχεδιασμού, διότι δεν επιτρέπει στις δυνάμεις των ανθρώπων που μπορούν να συμμετέχουν, να συντονιστούν και να συνεργαστούν λόγω έλλειψης γνώσης και εμπειρίας που δεν προσδιορίζεται ή υπάρχει γνώση χωρίς να ξέρουμε πως (άφατη γνώση).

Σύμφωνα με τον Hayek «ένα σύστημα αποτελείται από στοιχεία και από την σχέση των στοιχείων μεταξύ τους».

Εδώ τίθεται ζήτημα, για το πως θα μπορέσουμε να εξασφαλίσουμε την καλύτερη δυνατή χρήση της κατατετμημένης και υποκειμενικής γνώσης που έχουν τα άτομα, ώστε να μπορούμε να αναζητούμε και να βρίσκουμε τα μη εμφανιζόμενα στοιχεία ή συνθήκες που επηρεάζουν το εκάστοτε οικονομικό περιβάλλον (τιμές);
Η τιμή ενός προϊόντος έχει ένα πολύ σημαντικό ρόλο για την αγορά. Συμπυκνώνει όλη τη διαθέσιμη γνώση παραγόντων όπως περιβάλλοντος, προτιμήσεων, παραγωγής, διαχείρισης, αγοράς, ζήτησης αρχικά και στη συνέχεια, κατατάσσει το προϊόν στη συμφερότερη τιμή χρήσης του για τον αγοραστή.

 

4. Ο Ανταγωνισμός, προωθεί την έννοια της συνεργασίας

 

Ο Ανταγωνισμός συντονίζει τα ατομικά σχέδια και βρίσκει λύσεις σε συγκεκριμένα προβλήματα που αφορούν όχι μόνο την οικονομία αλλά και την κοινωνία. Στην εξέλιξη της κοινωνίας ο ανταγωνισμός προωθεί την έννοια της συνεργασία μέσω της ανάγκης εξέλιξης, της κοινωνίας και της επιστημονικής γνώσης, της δημιουργίας ιδεολογικού υπόβαθρου μέσα από αμφισβήτηση και έρευνα
Και τέλος της υπέρβασης αδιέξοδου, ώστε ο ανταγωνισμός να είναι θετικός στην εξέλιξη της κοινωνίας.

 

Κοινωνικός ανταγωνισμός

 

Οι εξελίξεις στην επιστημονική γνώση και στη κοινωνία προκύπτουν μέσα από το έντονο κοινωνικό ανταγωνισμό, ο οποίος δεν γίνεται ανάμεσα στα άτομα για να βρεθούν λύσεις για δεδομένα προβλήματα, αλλά ανάμεσα σε ομάδες και σε ιδέες. ΄
Έτσι, ο κοινωνικός ανταγωνισμός τροφοδοτεί την επιστημονική εξέλιξη μεταξύ των ομάδων. Σαν μονάδες κοινωνικού ανταγωνισμού τα μιμίδια, επηρεάζουν τις σχέσεις μεταξύ των ομάδων οι οποίες μπορούν να είναι μεταλλασσόμενες ή ανταγωνιστικές ανάλογα της αποδοχής που υπάρχει, σε σχέση με τη κοινότητα αξίων μας.

Ο κοινωνικός ανταγωνισμός αποτελείται επίσης, από θεμελιώδεις ομόκεντρους πυρήνες ιδεών. Ο Lakatos υποστηρίζει ότι «υπάρχει συνεχής διαδοχή ΘΕΩΡΙΑΣ και ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ που συνδέονται μεταξύ τους, μέσω μιας ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΙΔΕΑΣ.» Έτσι στο κέντρο τοποθετείται ο πυρήνας της βασικής ιδεολογίας του ανθρώπου, όπου κινείται μια «κεντρική ιδέα» όπως και η οποία επηρεάζει τους υπόλοιπους ομόκεντρους με αυτή πυρήνες που αφορούν επίσης περιφερειακή, μεταλλασσόμενη, εξελισσόμενη και ευκολοεπηρέαστη ιδεολογία.

 

H κοινωνική εξέλιξη

 

Η κοινωνική εξέλιξη είναι παράπλευρο προϊόν ανάγκης των ανθρώπων, χωρίς κεντρικό σχεδιασμό. Η εξελιξη τη κοινωνιας, επιδιώκει στόχους αλλά επίσης ακολουθεί στόχους πολλούς από τους οποίους δεν αντιλαμβάνεται.

Η κοινωνία διαφέρει από το φυσικό κόσμο γιατί μοιάζει με οργανισμό  Συνεπώς, δεν ακολουθεί τους φυσικούς  κανόνες στην εξέλιξη της. Η εξέλιξη στη κοινωνία γίνεται με μικρά βήματα.

Ο άνθρωπος έχει περιορισμένες γνώσεις για την κοινωνία. Πολλές φορές κατά την διάρκεια της διαδικασίας της εξέλιξης, τα άτομα πέφτουν πάνω σε λύσεις τυχαίων προβλημάτων.

Στην κοινωνία υπάρχει αλληλεπίδραση φαινομένων που ευνοούν τη ακούσια συνεργασία.Η ακούσια συνεργασία (spontaneous order)  η αλλιώς ακούσια προκύπτουσα τάξη είναι το αποτέλεσμα της ανθρώπινης δράσης,  αλλά όχι ανθρώπινου σχεδιασμού.

 

 

5. Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ σαν Μηχανισμός για τη συνεργασία

 

Ο ανταγωνισμός ο οποίος βοηθά στην εξέλιξη της κοινωνίας είναι θετικός και γίνεται γόνιμος συν-ανταγωνισμός.  Αυτό σημαίνει ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ!

Όπως η έννοια της ελευθερίας, έτσι και ο πολιτισμός μπορεί να θεωρηθεί μιμίδιο.
Αν θεωρήσουμε ότι οι άνθρωποι έχουν το γονίδιο του πολιτισμού, τότε μονάδα πολιτιστικής μεταβίβασης είναι ένα ενεργό μιμίδιο το οποίο μεταφέρει δεδομένα, συνειδητά από γενιά σε γενιά (οριζόντια) και εξελισσόμενα από ενήλικα σε ενήλικα.
Το ενεργό μιμίδιο του πολιτισμού, αναπαράγεται μέσω ταινιών, βιβλίων, μουσικής κ.ά. αλλά και μέσω των γονιδίων του οργανισμού, αυτονομούμενο και εξελισσόμενο με μακροβιότητα, δυνατότητα αναπαραγωγής και πιστότητα αντιγραφής.

Ο Πολιτισμός σαν μηχανισμός που προωθεί την συνεργασία μέσα από την εξέλιξη της κοινωνίας μας και της ακούσιας προκύπτουσας τάξης είναι σημαντικός παράγων στην εποχή μας. Η συμβολή των γονιδίων και των μονάδων κοινωνικού ανταγωνισμού, οι οποίες εκπροσωπεύονται από τα μιμίδια σύμφωνα με τον Hayek, είναι εντυπωσιακά ισχυρή και λογική.

Γνώση, αλήθεια ελευθερία, αξία, πρόοδος, κοινωνία, λογική, ηθική, οικονομία, παράδοση, καταλλακτική τάξη, εξέλιξη, επιστήμη: Όλες είναι έννοιες-μιμίδια κινούνται ανάμεσα άτομα, χώρο και χρόνο τα οποία συνεχώς εξελίσσονται και μεταλλάσσονται.

 

Ο συν-ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ  δημιουργεί και εξελίσσει την ανθρωπότητα

 

Στην εποχή της νεωτερικότητας του πολιτιστικού γίγνεσθαι μέσω της παγκοσμιοποίησης, ο συνανταγωνισμός μας δίνει τις άπειρες δυνατότητες που χρειαζόμαστε για να προοδεύσουμε, όσες είναι τα δισεκατομμύρια φωτεινά αστέρια του σύμπαντος μας.

Ο σύγχρονος άνθρωπος μπορεί να οδηγηθεί στο μέλλον, απενοχοποιημένος από τις καταπιεστικές δοξασίες του παρελθόντος, ακολουθώντας από εδώ και στο εξής τις οποιεσδήποτε επιλογές του, έχοντας πλέον κατακτήσει το δικαίωμα της εξέλιξης του, μέσα από τον μηχανισμό της δοκιμής και του λάθους.

Ο Πολιτισμός είναι ο μηχανισμός που προωθεί την συνεργασία μεταξύ μας, στην επιτυχή επίτευξη των στόχων μας, συντονίζοντας την δράση όλων με κανόνες συμπεριφοράς που αλληλοδεσμεύουν, για το κοινό όφελος.

Σαν άτομα, έχουμε ευκαιρία να καταταχθούμε σε κεντρική θέση δράσεων και δραστηριοτήτων και να απολαύσουμε τη ζωή μας, εδώ και τώρα, κληρονομώντας στους απογόνους μας, μια ολοκαίνουργια, πολιτισμένη και εξελιγμένη κοινωνία, της οποίας θα είμαστε σοφοί δημιουργοί.-

 

 

ΑΡΒΑΝΙΤΗ -ΠΡΕΒΕΖΑΝΟΥ ΕΥΓΕΝΙΑ

Πρώτη Δημοσίευση 

Πολιτιστικό Περοδικό ΕΝ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΩ

Μαρτιος - Απρίλιος & Μαίος-Ιούνιος 2008